De Nanostack-verschuiving
IBM heeft donderdag een nieuwe chip gedropt. Het is klein. Ongeveer de grootte van je vingernagel. Maar in dat stukje silicium leven bijna 100 miljard transisters. Dat nummer is geen typefout. Het verpakken van die dichtheid in eenzelfde of kleinere footprint is de enige weg vooruit. We hebben snelheid nodig. We hebben efficiëntie nodig. Dit is het eerste product van hun nieuwste halfgeleidertechnologie.
Het meet 0,7 nanometer.
Vergeet de 2nm-chip waarmee ze in 2021 pronkten, die oudere versie legde de transistors plat. Wat IBM nanosheets noemde. Dit nieuwe model? Het stapelt ze verticaal. Een nanostack-architectuur.
Verticale kracht
IBM beweert dat deze verticale stapeling werkt. Veel beter dan voorheen. Hun tests lieten prestaties tot 50% zien. De energie-efficiëntie is met 70% gestegen. Dat zijn geen stapsgewijze aanpassingen. Dat is een sprong.
Er is hier ook een specifieke overwinning voor SRAM. Statisch RAM-geheugen. Er is geen constante elektriciteit nodig om gegevens vast te houden, sneller dan DRAM, en AI hunkert ernaar. Met deze nieuwe architectuur krimpt de SRAM-matrijs met 40%. Meer geheugen, minder ruimte. Precies waar de markt om schreeuwt.
“Iedereen eist meer prestaties, maar niemand wil de energierekening betalen.” – Huiming Bu
Bu leidt R&D op het gebied van halfgeleiders bij IBM. Hij heeft geen ongelijk. De industrie wil oneindig veel rekenkracht. Maar geen oneindige elektriciteitsrekening. Die spanning bepaalt het huidige landschap.
De wachttijd van vijf jaar
De hardware bestaat. De fabriek nog niet. IBM werkt samen met Rapidus, een Japanse gieterij, om deze dingen daadwerkelijk te maken. Ze zeggen dat de productie over vijf jaar kan beginnen. Dat voelt als een eeuwigheid in de technische tijd.
Vijf jaar.
Waarom het wachten? Omdat de vraag naar efficiënt computergebruik explodeert. Nvidia, AMD, IBM: ze vormen allemaal de ruggengraat voor AI. Terwijl OpenAI en Google naar complexere modellen racen, verbranden ze hulpbronnen. Elektriciteit, water, grond. Datacenters hebben honger.
Jay Gambetta, hoofd van IBM Research, ziet het grote plaatje. Het gaat niet alleen om snelheid. Het gaat erom dat transistors meer gaan tellen.
“Kunnen we transistors efficiënter maken? Dit platform… heeft invloed op alles, van logica tot SRAM.”
Tekorten aan processors en geheugen verstikken nu al de toeleveringsketen van reguliere gadgets. Dit prototype is een hoop. Misschien een belofte. Het suggereert dat toekomstige AI-versnellers eindelijk een betere efficiëntie kunnen bieden zonder het elektriciteitsnet van de planeet op te eten.
Of Rapidus gelijke tred kan houden, valt nog te bezien. De technologie is er. De rest is techniek.
