Tien jaar geleden had u voor €100 aan Bitcoin kunnen kopen en uw portefeuille zien groeien tot boven de €6.000. Je zou zeker de golf omhoog hebben gereden, maar je zou ook de brute crashes hebben overleefd. Hetzelfde met Tesla-aandelen een paar jaar geleden. Als je terugkijkt, voel je je misschien een genie. Tegenwoordig is het spel echter veranderd. Het gaat niet alleen meer om vasthouden en hopen. Het gaat om actie. Handelsapps zoals JustTrade, eToro en TradeRepublic beloven precies dat: de mogelijkheid om rechtstreeks vanuit uw portemonnee te kopen, verkopen en extra inkomsten te genereren.
Ze zijn aan het winnen. De mobiele aandelenmarkt is booming. Maar wat maakt deze zogenaamde Neo-brokers zo aantrekkelijk? En wat riskeer je eigenlijk als je op dat scherm tikt?
Wrijvingsloze toegang
De toegangsbarrière is doorbroken. Neem bijvoorbeeld TradeRepublic. Het proces is bijna beledigend eenvoudig. Maak een foto van uw identiteitsbewijs. Maak een selfie. Maak één euro over naar uw gekoppelde bankrekening. Je bent live.
Voor elke activaklasse (Apple-aandelen, goud, crypto) spuugt de app de essentiële gegevens uit: huidige marktwaarde, jaarlijkse grafieken en basisstatistieken. Er zijn tutorials ingebouwd. Ze leren je zo snel strategieën dat je je een professional voelt voordat je je eerste fout hebt gemaakt.
Dit gebruiksgemak zit hem in de haak. Traditionele makelaars gaven u vroeger kosten. We hebben het over €10, €20, soms €50,- voor het uitvoeren van één enkele order. Neo-makelaars hebben het script omgedraaid. Bestellingen zijn vaak gratis. Als er een prijs is, is dat symbolisch. Eén euro. Sommige apps vragen niet eens om te bestaan. Dit nulkostenmodel is precies wat beginners aantrekt.
De mobiele golf
Dit gemak heeft voor een explosieve groei gezorgd. Andreas Hackethal, econoom aan de Goethe Universiteit in Frankfurt, leidt een onderzoeksteam dat deze verschuiving volgt. Hun gegevens zijn grimmig. Meer dan 20% van alle detailhandelstransacties vinden nu plaats op mobiele apparaten. Het team van Hackethal voorspelt dat dit percentage de komende jaren zal verdubbelen.
De cijfers ondersteunen het. TradeRepublic, marktleider, zag zijn omzet in één jaar tijd (2019/20) omhoogschieten van € 0,7 miljoen naar € 26,8 miljoen. Christian Hecker, medeoprichter, merkt op dat vier miljoen mensen het platform zijn gaan gebruiken om hun geld voor hen te laten werken. Zij beheren € 35 miljard. Hecker noemt TradeRepublic een ‘primaire bank’ voor een nieuwe generatie jonge spaarders.
Het zijn niet alleen zij. Uit een onderzoek van het Duitse Stock Instituut (DAI) blijkt dat ongeveer 1,5 miljoen mensen onder de 30 jaar apps als TradeRepublic, eToro of Scalable Capital gebruiken. Het logo is bekend. De gewoonte begint zich te vormen.
De Dopamineval
Jongere gebruikers domineren deze ruimte, en die demografie brengt specifieke risico’s met zich mee. Experts waarschuwen dat handelen op een telefoon kwalitatief anders is dan handelen op een desktop. De wrijving is weg.
In het onderzoek van Hackethal werden de activiteiten van dezelfde handelaar op verschillende platforms vergeleken. De resultaten lieten een duidelijk patroon zien. Smartphonehandelaren kochten activa met een hogere volatiliteit. Ze diversifieerden minder. Ze achtervolgden winsten en verliezen uit het verleden in plaats van vast te houden aan een plan.
Het ontwerp van deze apps is de boosdoener. Psychologische trucs zijn ingebed in de gebruikersinterface. Pushmeldingen waarschuwen u wanneer een aandeel daalt of piekt. Er verschijnen suggesties voor nieuwe aankopen. Het is ontworpen om impulsen uit te lokken. Was u niet van plan Bitcoin te kopen? De app suggereert het. Je wordt nieuwsgierig. Jij tikt. Nu wordt u blootgesteld aan risicovolle activa die u niet wilde aanraken.
Het verborgen prijskaartje
Hier is de vangst. Het “gratis” model kent een kostenstructuur. De Federale Vereniging van Duitse Consumentenorganisaties (vzbv) wijst erop dat niets echt gratis is. Kosten zijn indirect, maar ze bestaan.
Online makelaars ontvangen commissies, ook wel ‘betaling voor orderstroom’ genoemd, van handelsplatformen en dienstverleners. Met andere woorden: wanneer u handelt, wordt de makelaar betaald door de beurs. Critici beweren dat dit een belangenconflict creëert. Makelaars kunnen effecten aanbieden die hogere kortingen bieden in plaats van effecten die het meest geschikt zijn voor de winst van de klant.
Toezichthouders zijn bezig met een inhaalslag. De Europese Unie is van plan deze exclusieve commissies voor het doorsturen van orders tegen 2026 te verbieden. De inkomstenstroom zal opdrogen. Hoe zullen Neo-makelaars overleven?
Erik Podzuweit van Scalable Capital vertelde Tagesschau dat ze van plan zijn te diversifiëren. Verwacht meer maandelijkse abonnementskosten te zien. Verwacht krappere rentemarges. De kosten van bestellingen of rentetarieven zullen waarschijnlijk stijgen om de verloren commissie-inkomsten te compenseren.
Wat komt erna
De toekomst van deze apps is nu een kwestie van overleven van het bedrijfsmodel. Als de ‘vrije’ gevel barst, zullen particuliere beleggers dan blijven? Of zullen ze zich terugtrekken bij traditionele makelaars met hogere initiële kosten maar minder psychologische manipulatie?
Het gemak valt niet te ontkennen. De drempel om binnen te komen is verdwenen. Maar nu het regelgevingslandschap verandert, komen de werkelijke kosten van ‘vrije’ handel eindelijk in zicht. De vraag is of gebruikers bereid zijn om het te betalen.
De kosten van gemak
Hacketl blijft verrassend optimistisch over de toekomst van financiële apps. De consensus onder deskundigen? Handelskosten kunnen stijgen. Dat is een eerlijke prijs als het onderliggende model werkt. Het maakt niet zoveel uit of een enkele transactie een cent meer kost dan gisteren. De fundamentele aantrekkingskracht van het bedrijfsmodel blijft standhouden.
Denk eens aan de realiteit. Speculeren op aandelen is riskant. Iedereen weet dit. Toch zijn financiële experts het er grotendeels over eens dat vermogensopbouw op de lange termijn met aandelenbeleggingen met een relatief laag risico ten zeerste wordt aanbevolen. Vooral voor jongeren.
Maar informatie alleen is niet genoeg. We hebben meer financiële markteducatie nodig in Duitsland. Deze kloof bestaat omdat onderwerpen als particuliere pensioenplanning van cruciaal belang worden. Ze ontbreken in de financiële plannen van veel jongvolwassenen. Alexandra Niessen-Ruenzi van de Universiteit van Mannheim benadrukt deze kloof.
De kloof in de nationale strategie
Het Bundesministerium für Bildung und Forschung (Federaal Ministerie van Onderwijs en Onderzoek) heeft dit al vroeg onderkend. In 2023 lanceerden ze de ontwikkeling van een nationale strategie voor financiële geletterdheid. Het doel was duidelijk. Rust de bevolking uit met betere hulpmiddelen.
De bijzonderheden ontbreken nog. Hoe zal deze strategie er precies uitzien? Het blijft een open vraag. Hoe aandelen- en aandelenmarktkennis effectief aan jongere generaties kunnen worden overgedragen, moet nog worden bepaald. De blauwdruk is blanco.
